و ابو عبيده ( 1 ) گفت ( 2 ) : اين فرق ميان « ضاعفت » و « ضعّفت » ، آن ( 3 ) است يقال : ضعّفت الشّىء اذا زدت ( 4 ) عليه مثله ، و ضاعفته اذا زدت عليه مثليه . و قوله : « ضعفان » [ 256 - ر ] ، در او هم اين خلاف كردند ، بعضى گفتند : مراد آن است كه مضافا الى ما حصل لها من العذاب فيكون ( 5 ) معه ( 6 ) ضعفين . و بعضى دگر گفتند : يزيد على الحاصل بمثليه فيكون ثلاثة امثال غيره . * ( وَكانَ ذلِكَ عَلَى اللَّه يَسِيراً ) * ، و اين بر خداى آسان است . آنگه گفت : * ( وَمَنْ يَقْنُتْ مِنْكُنَّ لِلَّه وَرَسُولِه ) * ، گفت : و هر كس كه از شما طاعت خداى و رسول دارد و عمل صالح كند ، مزدش دوباره بدهيم و براى او ببجارديم ( 7 ) مزدى كريم و ثوابى جزيل . اگر گويند : چرا ثواب و عقاب ( 8 ) مضاعف آمد ؟ گوييم بعضى گفتند : براى علوّ ( 9 ) منزلت ايشان و اتّصال ايشان به رسول - عليه السّلام - چنان كه در شاهد ، احسان و اساءت معتبران نه به آن منزلت باشد كه كار اراذل ، و جزاى افعال ايشان از نيك و بد بر يك حدّ نبود . و جواب معتمد از اين آن است كه : خداى تعالى دانست كه اعمال ايشان از نيك و بد بر وجهى واقع خواهد بودن كه مستحقّ ضعفى يا دو ضعف از جزا شوند از ثواب و عقاب ، چه قلَّت و كثرت ثواب بر مذهب درست به مجرّد فعل نيست ( 10 ) ، بر وقوع فعل است على وجه دون آخر . و در شاذّ ، عاصم الجحدرىّ خواند ( 11 ) : « من تأت » ، و « من تقنت » ، بالتّاء فيهما نظرا الى المعنى . و جملهء قرّاء بر خلاف ايناند . و روايت كرده‌اند از ابن عامر و يعقوب : قراءت « تا » في قوله : « تقنت » ( 12 ) . و « من » لفظى است صالح واحد را و تثنيه را و جمع را و مذكّر و مؤنّث را - چنان

--> ( 1 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، مش ابو عمرو و ابو عبيده . ( 2 ) . آط ، آج ، لب ، مش : گفتند ، آب : گفته‌اند . ( 3 ) . ديگر نسخه بدلها : ندارد . ( 4 ) . آط ، آب ، آج ، لب : زادت . ( 5 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، مش ، كا : فتكون . ( 6 ) . آط ، آب ، مش : منه . ( 7 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، كا : ببجاريم ، مش : بجاريم . ( 8 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، مش ، كا ايشان . ( 9 ) . آج ، لب و . ( 10 ) . آط ، آب ، مش بل . ( 11 ) . آب : خوانده . ( 12 ) . آب ، مش : يقنت .